Grand Prix PGE – wszystko zaczęło się w 2020 roku
W 2020 roku – po raz pierwszy w historii, jako jedyna siatkarska liga na świecie, dodatkowo w wyjątkowych okolicznościach Polska Liga Siatkówki była w stanie w ekspresowym tempie wykreować i zorganizować zupełnie nowy turniej. Wszystko po to, by drużyny klubowe, choć oczywiście w trochę innym wydaniu, przypomniały o sobie swoim kibicom, dały szansę na promocję sponsorom oraz partnerom tuż po zakończeniu przerwy spowodowanej pandemią COVID-19. W tym roku w Ustce rozegrana zostanie już siódma edycja Grand Prix PGE!
Na początku 2020 roku, z powodu nieoczekiwanego wybuchu pandemii COVID-19, sezon halowy został przedwcześnie i gwałtownie przerwany. Zamknięto hale sportowe, wprowadzono rygorystyczne obostrzenia, a zawodnicy i kibice z dnia na dzień zostali pozbawieni sportowych emocji. To właśnie w tym trudnym, pełnym niepewności momencie zrodził się pomysł stworzenia innowacyjnego formatu, który pozwoliłby siatkarzom na bezpieczny powrót do rywalizacji. Polska Liga Siatkówki zainicjowała letni turniej na świeżym powietrzu, który początkowo przyjął nazwę PreZero Grand Prix PLS. Projekt ten, choć z założenia miał być jedynie swoistym „kołem ratunkowym”, rozwija się nieprzerwanie od sześciu lat.
Format Grand Prix PGE to połączenie tradycyjnej siatkówki halowej z siatkówką plażową. Zmagania odbywają się na piasku, co narzuca zawodnikom zupełnie inne wymagania fizyczne i kondycyjne. Jednak wymiary boiska (18 na 9 metrów), wysokość siatki, system punktacji oraz ogólne zasady gry pozostają niemal identyczne z tymi, które obowiązują podczas klasycznych meczów w hali. Największą innowacją, która wyróżnia ten turniej na tle klasycznej „plażówki” (gdzie grają pary), jest liczba zawodników. W każdym zespole przebywa na boisku po czterech graczy. Nie obowiązuje jednak ścisły podział na pozycje znany z hali. Mecze toczą się dynamicznie, zazwyczaj do dwóch wygranych setów. Ten hybrydowy format sprawił, że spotkania są widowiskowe, pełne długich wymian i fantastycznych obron. Zawodnicy specjalizujący się w grze halowej muszą w ekspresowym tempie zaadaptować się do braku stabilnego podłoża, słońca i wiatru, co często staje się źródłem niespodziewanych rozstrzygnięć.

Ewolucja rozgrywek i letnie lokalizacje
Celem organizatorów od początku była promocja i popularyzacja dyscypliny w różnych zakątkach Polski. W latach 2020-2023 letnie zmagania funkcjonowały pod szyldem PreZero Grand Prix PLS. Wraz z początkiem sezonu 2024 pozyskano nowego sponsora tytularnego, co zaowocowało zmianą nazwy na PGE Grand Prix PLS, a rok później, od edycji 2025, oficjalna nazwa brzmi Grand Prix PGE. Początkowo turnieje gościły w wielkich aglomeracjach: w Gdańsku, Krakowie i Warszawie. Jednak z biegiem lat włodarze PLS doszli do wniosku, że optymalnym środowiskiem dla letniej ligi są typowe nadmorskie kurorty. Dlatego rozgrywki przeniesiono na plażę w Ustce. Okazało się to marketingowym strzałem w dziesiątkę. Turniej rozgrywany w centralnym punkcie polskiego wybrzeża, w szczycie sierpniowego sezonu urlopowego, przyciąga na specjalnie budowane trybuny tłumy wczasowiczów. Ustka staje się letnią stolicą tego rodzaju siatkówki.
Fenomen Wrocławianek i historyczne przełamanie
Rywalizacja w turnieju żeńskim, w którym biorą udział zespoły z TAURON Ligi Kobiet oraz TAURON 1. Ligi Kobiet, przyniosła wiele pasjonujących historii. W inauguracji w 2020 r. po złoty medal sięgnęły zawodniczki KS Pałac Bydgoszcz, pokonując w meczu finałowym #VolleyWrocław, a brąz wywalczyli PGE Grot Budowlani Łódź. Jednak to właśnie Wrocławianki szybko wyciągnęły wnioski i na kilka lat zdominowały plażowe zmagania. Zespół #VolleyWrocław stawał na najwyższym stopniu podium aż trzykrotnie z rzędu – w latach 2021, 2022 oraz 2023, pokonując w finałach m.in. LOTTO Chemika Police. Po latach wrocławskiej hegemonii, w 2024 roku tron przejęła MOYA Zbyszko Radomka Radom. Z kolei 2025 rok przyniósł sensację. W wielkim finale w Ustce drużyna ECO HARPOON LOS Nowy Dwór Mazowiecki, występująca na co dzień na zapleczu elity, pokonała faworyzowany #VolleyWrocław 2:0. Był to pierwszy przypadek w dziejach turnieju, kiedy po puchar Grand Prix PGE sięgnęła pierwszoligowa ekipa. Jak będzie w tym roku?

Wyrównana walka gigantów i niespodzianki
Turniej mężczyzn od samego zarania charakteryzował się wyrównanym poziomem, a lista triumfatorów jest znacznie bardziej zróżnicowana. W 2020 roku zwycięzcą został utytułowany Jastrzębski Węgiel. W 2021 roku, w Krakowie, triumfował Energa Indykpol AZS Olsztyn po ograniu PGE Projektu Warszawa. W 2022 roku mistrzem została ekipa BOGDANKI LUK Lublin. Lata 2023 i 2024 to dominacja siatkarzy PGE Projektu Warszawa, którzy w obu przypadkach wznosili do góry puchar, pokazując fantastyczne zgranie i skuteczną zagrywkę. Gdy wydawało się, że TAURON Ligowi faworyci na stałe zawłaszczą podium, przyszedł sierpień 2025 roku. Rewelacją okazał się zespół Ślepska Malow Suwałki. Suwalczanie w finale pokonali pierwszoligowe CUK Anioły Toruń 2:0, a MVP wybrano Antoniego Kwasigrocha.
Grand Prix PGE to projekt, który stanowi świetną platformę do promowania siatkówki w międzysezonowej przerwie. Dla samych klubów to idealny moment na zaprezentowanie nowych zawodników, zintegrowanie zespołu oraz przełamanie rutyny letnich przygotowań kondycyjnych. Jak pokazała historia ostatnich lat, letnie Grand Prix PGE potrafi pisać wyjątkowe, nieprzewidywalne scenariusze i stanowi wartościowy element polskiej ligowej siatkówki.
MEDALISTKI GRAND PRIX PGE (2020 – 2025)
∂ 2020
1. Metalkas Pałac Bydgoszcz
2. #VolleyWrocław
3. PGE Grot Budowlani Łódź
∂ 2021
1. #VolleyWrocław
2. LOS Nowy Dwór Mazowiecki
3. BKS BOSTIK ZGO Bielsko-Biała
∂ 2022
1. #VolleyWrocław
2. LOTTO Chemik Police
3. Netland MKS Kalisz
∂ 2023
1. #VolleyWrocław
2. LOTTO Chemik Police
3. UNI Opole
∂ 2024
1. MOYA Zbyszko Radomka Radom
2. #VolleyWrocław
3. ITA TOOLS STAL Mielec
∂ 2025
1. LOS Nowy Dwór Mazowiecki
2. #VolleyWrocław
3. MOYA Zbyszko Radomka Radom

MEDALIŚCI GRAND PRIX PGE (2020 – 2025)
∂ 2020
1. Jastrzębski Węgiel
2. PGE GiEK Skra Bełchatów
3. GKS Katowice
∂ 2021
1. Energa Indykpol AZS Olsztyn
2. PGE Projekt Warszawa
3. Staropolanka Cuprum Lubin
∂ 2022
1. BOGDANKA LUK Lublin
2. PSG Stal Nysa
3. Staropolanka Cuprum Lubin
∂ 2023
1. PGE Projekt Warszawa
2. PSG Stal Nysa
3. Energa Indykpol AZS Olsztyn
∂ 2024
1. PGE Projekt Warszawa
2. Energa Trefl Gdańsk
3. Barkom Każany Lwów
∂ 2025
1. Ślepsk Malow Suwałki
2. CUK Anioły Toruń
3. Energa Trefl Gdańsk

